فيگوئروآ ( مترجم : غلام رضا سميعى )
275
سفرنامه دن گارسيا دسيلوا فيگوئروآ ( سفير اسپانيا در دربار شاه عباس اول ) ( فارسى )
دو پا از زمين بلندتر است . در هريك از اين حجرهها پستوى كوچكى هست كه زنها مىتوانند در آن محفوظ از انظار بسر برند و در زمستان بخوابند . از اين گذشته ، در بالاى همين مدخل دو عمارت است كه هريك چهار اطاق دارند : يكى از اطاقها تالارى متوسط است با پنجرههائى در اطراف آن به منظور آنكه در گرماى تابستان از جريان باد استفاده كنند و اطاقهاى كوچك بخارى ديوارى دارند . بام اين عمارات كه به صورت طارمى ساخته شده صاف و هموار است چنان كه بعد از بسر آمدن حرارت روز به خوبى مىتوان روى آنها به گردش پرداخت . اگر كسى نخواهد در قسمت پائين عمارت بخوابد مىتواند روى اين بامها بخوابد و از خنكاى هواى روشن و آرام استفاده كند . در وسط حياط كاروانسرا سكوئى مربع شكل و بزرگ از سنگ تراش و آجر ساختهاند كه دو سه پا از زمين بلندتر است . روى اين سكو بار و اسباب مسافران را مىگذارند و بعضى نيز روى آن مىخوابند . زيرا بسيار بزرگ است و بيش از بيست پاى مربع مساحت دارد . در ديوارهاى اين سكو به قدر مقدور آخورهائى براى شترها و اسبهاى كاروانها ساختهاند و ديگر حيوانات را جلو حجرهها مىبندند . چون بيشتر اوقات مسافر بقدرى زياد است كه داخل كاروانسرا براى بيتوتهء آنها كافى نيست ، مسافران را در حجرهها يا كلبههائى جاى مىدهند كه در عرض ديوارها ساخته شدهاند و مىتوانند دو سه نفر را با اسباب سفرشان منزل دهند . شتران و اسبانى را كه در داخل جا پيدا نمىكنند نيز در جلو همين حجرهها در خارج كاروانسرا جا مىدهند . چون پيرامون بيرون كاروانسرا بسيار بزرگتر از محيط داخل است ، به قدر كافى محل براى راحت زيستن و محفوظ بودن از گرما و سرما در تابستان و زمستان هست . سفير روز سىام ژويه نيم ساعت به غروب مانده از اين كاروانسرا عزيمت كرد . با اين حال گرماى هوا چنان بود كه به زحمت تحمل مىكرديم و چون تعداد افراد كاروان بسيار زياد بود و كثيرى مسافر نيز با بار و بنه در حركت بودند جاده سراسر پوشيده از